Wat is duizeligheid en wat zijn de oorzaken ervan?

Het is lastig en moeilijk te beschrijven, zo’n geval van duizeligheid. Gelukkig is het meestal alweer snel over en is de oorzaak eerder banaal. Maar wat als je er regelmatig en langdurig last van hebt? En ook nog eens te maken krijgt met andere nare klachten zoals misselijkheid, braken, oorsuizingen en hevig zweten?

Laten we allereerst even uitleggen wat die duizeligheid precies is. De problemen die je op dat moment ervaart komen voort uit het feit dat je relatie met de omgeving verstoord is. Of anders gezegd: je weet niet goed meer waar je staat.

Om je plaats in een ruimte te bepalen, zijn er namelijk heel veel zaken in ons lichaam actief. Zowel het evenwichtsorgaan in onze oren, als onze ogen en zelfs de spieren en pezen in onder andere onze nek en benen geven de nodige info door aan onze hersenen. In de meeste gevallen is een probleem op een van deze plaatsen de oorzaak van de duizeligheid.

Belangrijk daarbij is om een onderscheid te maken tussen de twee belangrijke vormen van duizeligheid. Daarbij maken we het onderscheid tussen het al dan niet hebben van zogenaamde draaierigheid.

1. VERTIGO OF DRAAIDUIZELIGHEID

Bij deze veelvoorkomende variant zie je de omgeving rondom je draaien. Of net het omgekeerde: jijzelf tolt rond in de omgeving. Vaak gaat dit hand in hand met misselijkheid en overgeven.

Oorzaak: een plots opkomend probleem met een evenwichtsorgaan is hier vaak de kern van het probleem. Zo komt deze duizeligheid vaak voor bij ongevallen met hoofdletsel. Daarnaast kan een ontsteking van het middenoor of het evenwichtsorgaan de boosdoener zijn. Problemen met spieren of het zenuwstelsel zijn ook een mogelijke oorzaak, bijvoorbeeld na een whiplash.

2. DUIZELIGHEID ZONDER DRAAISENSATIES

In dit geval heb je een vreemd, licht gevoel in je hoofd. Je hebt mogelijk ook nog eens te maken met een oppervlakkige ademhaling of hyperventilatie, samen met hevig zweten.

Oorzaak: bij deze variant kunnen heel wat zaken de klachten verklaren. Stress of andere hevige emoties zijn bijvoorbeeld al voldoende. Een vergiftiging of overmatig alcoholgebruik is ook mogelijk, net als een probleem met je bloeddruk. Daarnaast kunnen ook problemen met de doorbloeding van het lichaam en stofwisselingsstoornissen aan de basis van het probleem liggen.

MOET IK NAAR DE DOKTER?

In de meeste gevallen herstelt je lichaam zich vanzelf en ook redelijk snel. De oorzaken zijn dan ook vaak vrij onschuldig en van voorbijgaande aard. In dat geval is een bezoek aan de huisarts niet direct nodig.

Heb je echter regelmatig last van duizeligheid? Of blijft deze lange tijd aanhouden? Dan kan het in een aantal gevallen komen door een ernstigere oorzaak. Ga dan ook zeker eens langs bij de huisarts. Dit raden we in het bijzonder aan als de duizeligheid samengaat met oorsuizingen of slechter horen, pijn of problemen met het zicht.

EN WAT KAN IK ER ZELF AAN DOEN?

Indien je regelmatig last hebt van duizeligheid, kan het ook helpen om eens te kijken naar je directe omgeving en je leefgewoontes. De nodige aanpassingen kunnen al veel doen:

  • Drink zo weinig mogelijk alcohol en rook zeker niet.
  • Blijf uit de buurt van omgevingen met veel lawaai.
  • Ontspan voldoende en neem van tijd tot tijd de nodige rust.
  • Zorg voor een goede bloedsuikerspiegel: eet gezond en op vaste, regelmatige momenten.

  • Dit doet alcohol allemaal met je lichaam

    Nog een warme nazomeravond? Dat gaat ook bij jou misschien gepaard met een terrasje en de nodige glazen bier of andere alcoholische dranken. Geniet ervan, maar denk eraan dat teveel drinken niet zonder risico’s is. Zeker op het moment zelf. Maar ook op langere termijn richt alcohol veel schade aan.

    Via je maag wordt de alcohol namelijk door je bloed opgenomen. Van daaruit zorgt het vervolgens voor de nodige effecten in je hele lichaam.

    DE DIRECTE EFFECTEN VAN BIER, WIJN EN STERKE DRANK

    In de eerste plaats verdooft alcohol in feite je hersenen. Hierdoor hou je je gevoelens en gedragingen veel minder onder controle, waardoor je je anders gaat gedragen. En hoe meer je van het spul drinkt, hoe sterker dat effect is.

    - Bij het eerste glas komt de eerste portie alcohol in je bloed terecht. Van daaruit bereikt het na zo’n 10 minuten de pleziercentra in je hersenen. Dat geeft je dat euforisch en relaxed gevoel. Iets wat bij de volgende glazen trouwens minder en minder gebeurt, omdat deze delen van je hersenen verzadigd geraken. Comadrinken om je goed te voelen heeft dus geen enkele zin.

    - Al na twee glazen ga je merkelijk minder goed zien en horen, maar ook trager reageren op wat er rondom je gebeurt. Ook je evenwichtsgevoel wordt verstoord. Dit komt door het verstoorde contact tussen de zenuwcellen in je hersenen.

    Misschien voel je helemaal niets, maar toch ga je door dit alles jezelf overschatten en grotere risico’s nemen. Bijvoorbeeld door toch nog te gaan autorijden.

    - Na meer dan vijf glazen wordt het effect nog heel wat groter. De lever kan alles niet meer de baas en de concentratie alcohol in je lichaam wordt te groot. Ga je nog meer alcohol drinken, dan kunnen al je zintuigen tijdelijk uitvallen. Kortom: je geraakt totaal in de war en weet bijvoorbeeld niet meer waar je bent of waar je woont. Nadenken lukt niet meer. Trouwens: de kans is ook groot dat je zaken nadien niet meer zal herinneren, omdat je hersenen geen nieuwe informatie meer opslaan.

    - Na meer dan 15 à 20 glazen zal je bijna zeker buiten westen vallen. Het risico bestaat hierbij dat je adamhalingsstelsel blokkeert en je dus stopt met ademen. Ook zal je hartslag en bloeddruk snel dalen, waardoor je in een coma kan terechtkomen.

    JE LEEFTIJD SPEELT EEN BELANGRIJKE ROL

    Naast de hoeveelheid alcohol speelt ook je leeftijd een belangrijke rol. Als tiener ben je namelijk zeer kwetsbaar, omdat je hersenen nog in volle ontwikkeling zijn en je minder weegt dan een volwassene. Maar ook als je al wat ouder bent kan je lichaam minder goed tegen alcohol. Dit omdat je lichaam het goedje anders zal opnemen, aangezien je lijf in verhouding meer vet en minder water bevat.

    Het resultaat? Je zal sneller dronken worden en vooral langer de effecten voelen. Maar vooral: je lichaam heeft veel meer tijd nodig om terug op z’n positieven te komen.

    DE ZWARE GEVOLGEN OP LANGERE TERMIJN

    Op het eerste gezicht zou je zeggen: de kater de dag nadien doorstaan en alles is vergeten. Wel, da’s niet helemaal zo: de schade die overmatig alcoholgebruik aanricht is namelijk niet mals. Aangezien alcohol via je bloed je hele lichaam passeert, richt het na zekere tijd onomkeerbare schade aan bij verschillende organen. Denk maar aan de pancreas, de darmen, nieren, longen en het hart. Je hebt hierbij ook een veel hogere kans om kanker te krijgen.

    Het belangrijkste orgaan dat gevaar loopt is echter de lever. Dit is namelijk de plaats waar je lichaam zichzelf zuivert. Als je te veel alcohol drinkt, zal de lever vervetten en opzwellen. Je loopt daarnaast ook kans op levercirrose. Je lever verschrompelt daarbij, doordat gezonde cellen worden vervangen door littekenweefsel.

    Ook kan overmatig drankgebruik leiden tot hersenschade. Het meest voorkomende voorbeeld hierbij is permanent geheugenverlies, waarbij patiënten zich ook beginnen te verwaarlozen qua uiterlijk. Je kan je dan ook vermoeid en verward voelen.

    Daarenboven is alcohol een bijtend goedje dat alles aantast waar het in je lichaam passeert. Denk maar aan je mond, keel, slokdarm en maag. Het slijmvlies dat deze plekken beschermt wordt aangetast, met alle gevolgen van dien. Zo kan je een maagzweer krijgen, maar net zo goed kanker.

    MOET JE ALCOHOL NU VOLLEDIG AAN DE KANT ZETTEN?

    Nee, dat hoeft nu ook weet niet. Zolang je het met mate drinkt zijn de risico’s eerder beperkt. En met mate bedoelen wij dan: maximaal 10 standaardglazen alcohol per week. Dit liefst over een aantal dagen gespreid, waarbij je ook een aantal dagen niets alcoholisch drinkt. Nu, dit is een gemiddelde richtlijn. Ben je ziek of minder fit? Of kamp je bijvoorbeeld met hartproblemen of diabetes? Dan raden we je aan om nog minder alcohol te drinken.

    Maar als je helemaal geen risico wil lopen, is het nog beter om alcohol volledig uit je leven te schrappen. Een tijdje geen bier, wijn of sterke drank meer drinken komt je lichaam zeker ten goede. Vooral de opstapeling van vet op je lever daalt sterk. Omdat er veel suiker in alcohol zit, verlaagt ook de hoeveelheid bloedsuiker in je lichaam en heb je minder kans op diabetes. En naast het feit dat je cholesterolniveau daalt, zal je ook nog eens heel wat beter slapen.

    Je alcoholniveau testen?

    Of je Cholesterol?

  • 11 dagelijkse gewoontes die hoofdpijn veroorzaken

    Hoofdpijn, een veel voorkomende kwaal… en niet enkel in de slaapkamer. Verschillende ziektes (verkoudheid) of omstandigheden (het weer) kunnen hoofdpijn veroorzaken, maar soms werken wij het ook zelf in de hand. Jawel, alledaagse gewoontes kunnen aanleiding geven tot hoofdpijn, zoals:

    1) Honger

    Door een maaltijd over te slaan, kunnen de glucoseconcentraties in het bloed gevaarlijk diep zakken, de spieren spannen zich op en vernauwen de bloedvaten. Dit leidt op zijn beurt tot te weinig zuurstof of druk in de hersenen en dus hoofdpijn.

    2) … en voeding

    Zeker bij wie gevoelig is aan hongerhoofdpijn en migraine, kan bepaalde voeding hoofdpijn uitlokken. Dat gaat van suikerrijke voeding, gerookt vlees en zelfs kaas en wijn.

    3) Dorst

    Dehydratatie is een belangrijke oorzaak van hoofdpijn, die zelfs zeer zwaar kan zijn. Deze hoofdpijn gaat vaak gepaard met droge mond en misselijkheid, en lijkt te verergeren door beweging. Rusten en ondertussen drinken of waterrijke voeding, zoals fruit en groenten eten, is de oplossing.

    4) Te veel (of te weinig!) cafeïne

    Te veel van iets is nooit goed, en dat geldt ook voor cafeïne. Naast hartkloppingen en slaapproblemen, kan je er dus ook hoofdpijn door krijgen. Het moet wel gezegd dat cafeïne hoofdpijn kan veroorzaken, maar dat het weinig gebeurt. Bij bepaalde soorten hoofdpijn kan cafeïne zelfs helpen.

    Wat vaker hoofdpijn veroorzaakt is … te weinig cafeïne, ten minste als je een beetje cafeïne-verslaafd bent. Wie veel en/ regelmatig koffie drinkt en abrupt stopt, kan ontwenningsverschijnselen vertonen… en hoofdpijn krijgen. Hoe? Omdat het lichaam gewend is aan het effect van de cafeïne, waardoor de bloedvaten te wijd openstaan. Wil je je cafeïne-afhankelijkheid verminderen, dan doe je dat best door elke dag een beetje minder cafeïne te drinken. Geen reden dus om meteen alle koffietjes overboord te gooien!

    5) Te weinig slaap

    Vermoeidheid is een gekende oorzaak van hoofdpijn: mensen die zes uur per nacht slapen hebben significant meer kans op hoofdpijn dan wie meer slaapt.

    6) Gewicht

    Wie veel kilo’s meedraagt, heeft 35 procent meer kans op hoofdpijn. Die kans stijgt tot 80 procent voor wie een BMI heeft van meer dan 40.

    7) Niet (of te veel) sporten

    Wie niet sport heeft meer kans op hoofdpijn, maar te veel sporten kan bij sommigen dan weer leiden tot inspanningshoofdpijn. Laat dat je niet verhinderen om naar buiten te gaan: beweging doet het lichaam meer goed dan kwaad en de kans op inspanningshoofdpijn is niet zo groot.

    8) Stress

    Druk op jezelf = druk in je hoofd.

    9) Kapsel

    Strakke kapsels, zoals een paardenstaart, een knot of een ingevlochten vlecht, kunnen ook hoofdpijn veroorzaken door het trekken aan de hoofdhuid.

    10) Werk- en zithouding

    We letten vaak niet op onze houding en zitten onderuitgezakt, scheef of kijken naar een te lage of te hoge computer. Dat kan een hele reeks klachten veroorzaken, waaronder nek- en rugklachten… en hoofdpijn.

    11) Te weinig verluchting

    Zuurstof hebben we broodnodig. Gewoon, om te leven, maar ook om ons te kunnen concentreren én om hoofdpijn tegen te gaan. Zwier dat raam dus regelmatig open en/of koop luchtzuiverende planten.

  • Ook vaak zo moe na het eten? Hierdoor komt het.

    Iedereen heeft het wel al eens meegemaakt. Zo heerlijk en zwaar getafeld hebben, dat je nadien een dutje goed kon gebruiken. Maar wanneer je dit gevoel hebt na zowat elke maaltijd, is dit niet meer zo fijn. Al helemaal niet wanneer je je doodmoe voelt na de lunch op het werk. Wij leggen je uit hoe je zelf iets aan deze vermoeidheid kan doen.

    Allereerst dit: een klein dipje na een goede maaltijd is op zich best normaal. Tenslotte zet eten een heel proces in je lichaam in gang. Het spijsverteringsstelsel moet het voedsel verteren. En zaken als vitamines en mineralen eruit halen, die je lichaam broodnodig heeft. Daarbij hebben de organen in kwestie even wat meer bloed nodig, waardoor er tijdelijk wat minder bloed beschikbaar is voor je brein en bijvoorbeeld je spieren. Je voelt je daarom dus even wat loom. Maar normaal mag je daar niet zodanig moe van worden, dat het je doen en laten beïnvloedt.

    De boosdoeners: geraffineerde koolhydraten en slechte suikers

    Zaken eten die teveel van deze bestanddelen bevatten, zal de vermoeidheid extra in de hand werken. Vooral omdat het je lichaam nog wat extra aan het werk zet, aangezien het meer moeite heeft om alles verteerd te krijgen. Daarbij moet extraveel insuline worden aangemaakt, om het teveel aan glucose dat je binnenbrengt af te voeren. Typisch daarbij is dat je direct na een maaltijd met slechte suikers en geraffineerde koolhydraten even bomvol energie zit, maar direct daarna serieus moe wordt. Na de piek daalt je bloedsuiker namelijk snel. En je terug wilt gaan eten, waardoor je in een vicieuze cirkel belandt.

    Een dipje na te veel suikers kan je verder trouwens herkennen aan het feit dat je wat slechter gezind bent. Of zelfs begint te zweten en trillen.

    Vermijd dus dit voedsel, als je snel moe bent na de maaltijd:

    • Fast food, zoals frieten en hamburgers
    • Deegwaren, zoals brood
    • Eten met veel suiker, zoals snoep en koekjes
    • Frisdranken en sportdranken
    • Pasta
    • Gebakken aardappelen
    • Witte rijst

    Niet meer moe zijn na het eten? Zorg voor een constante bloedsuikerspiegel

    Haal de pieken weg uit je bloedsuiker of glucose, door het eten van de juiste voeding. Goed is bijvoorbeeld om voor langzame koolhydraten te kiezen. Die worden namelijk meer geleidelijk aan verteerd door je lichaam, waardoor de glucose ook constanter in je bloed komt.

    Dit voedsel is een aanrader, om de vermoeidheid na het eten te vermijden:

    • Volkorenbrood en -pasta
    • Zoete en gekookte aardappelen
    • Bruine rijst
    • Groenten en fruit
    • Water, koffie en groene thee
    • Quinoa, gierst en havermout

    En nog een paar goeie tips, als je je vaak moe voelt na het eten

    • Ga eens voor 6 kleinere maaltijden, in plaats van de 3 traditionele eetmomenten. Het kan je helpen, omdat je lichaam zo een constantere hoeveelheid voedsel moet verteren.
    • Probeer ook zeker ’s ochtends te ontbijten. Doe je dit niet, dan zal je dit ’s middags onbewust compenseren door zwaarder te lunchen. Waardoor je maag harder moet gaan werken en normaal nodig is.
    • Prop jezelf ook niet te vol. Stop met eten wanneer je een bijna voldaan gevoel hebt. Een extra bord nemen is dus niet nodig.

  • Kinderen en lenzen

    Kinderen en tieners zijn vaak onzeker over hun uiterlijk en een bril dragen kan dan een hele opgave zijn. Lenzen zijn een goed alternatief en hebben geen negatieve invloed op het zelfbeeld van de kinderen. Maar vanaf wanneer mogen kinderen lenzen dragen? En welke lenzen zijn de juiste voor je kind?

    Vanaf welke leeftijd mag je beginnen met lenzen?

    In kwestie maakt de leeftijd niet uit, maar hangt het af van je kind zelf. Sommigen zijn er vroeg klaar voor en willen lenzen dragen op hun 6 jaar, terwijl anderen dit maar willen op hun 11de. Uit een Amerikaanse studie blijkt dat kinderen vanaf 8 of 9 jaar even goed lenzen kunnen dragen en onderhouden als volwassenen. Zorg er wel voor dat je je kinderen het belang van onderhoud goed uitlegt en dat ze zelfstandig genoeg zijn. Ook heel belangrijk: de motivatie om lenzen te dragen moet er zijn!

    Voordelen van lenzen dragen voor kinderen

    • Ze hebben een positieve invloed op het zelfbeeld van je kinderen. Hun zelfvertrouwen krijgt een boost en ze vinden zichzelf mooier.
    • Ze geven een volledig zichtveld.
    • Lenzen zijn goedkoper en makkelijker te vervangen dan een bril wanneer ze kwijt of kapot zijn
    • Ze zijn makkelijker voor de kinderen om mee rond te rennen.

    Keuze van contactlenzen

    Kinderen en tieners starten best met daglenzen. Waarom? Ze zijn perfect voor deeltijds gebruik, goedkoop en makkelijk te vervangen, er zijn weinig complicaties en je hoeft ze niet te reinigen want ze zijn geschikt voor eenmalig gebruik.

    Maar soms zijn daglenzen niet ideaal voor je kind. Bijvoorbeeld als de refractie-afwijking van je kinds ogen buiten het bereik van de producent valt, raden we maandlenzen aan. Deze lenzen moet je wel reinigen en bewaren, wat het gebruik iets complexer maakt. Heel belangrijk: vervang tijdig je lenzen!